A. Tevfik İLERİ vefatının 47. yılında rahmetle anıldı
Demokrat Parti dönemi bakanlarından olan A.Tevfik İleri, vefatının 47. yılı münasebetiyle kabri başında düzenlenen bir törenle anıldı.
30 Aralık Salı günü Cebeci Asri Mezarlığı Camiinde öğle namazının ardından okunan hatim duasından sonra Tevfik İleri'nin kabri başında toplanan cemaat, rahmetli İleri'nin ruhuna fatihalar okudular. Eski milletvekillerinden Yakup Üstün kabir başında toplanan şahıslara merhum Tevfik İleri'nin yaptığı hizmetleri anlatan bir konuşma yaptı.
Merhum Tevfik İleri'ye bir kez daha Allah'tan rahmet diliyor ve Yakup Üstün'ün konuşmasından bir bölümü aynen aktarıyoruz:
“Türk tarihinde yeni bir dönüm noktası olan 14 Mayıs 1950 inkılabının öncülerinden olan merhum Tevfik İleri, bunca felaketlerden sonra, milletimizin yeniden silkinip uyanması, demokrasinin yerleşmesi, eğitim sistemimizin sağlam bir temele oturtulması, üzeri küllenen milli-manevi değerler sistemimizin yeniden canlandırılması, yurdumuzun imar ve inşası için yapılan çalışmalarda daima ön saflarda bulunmuş, çalışkanlığı,dürüstlüğü ve fedakarlığı ile milletin gönlünde taht kurmuş fazilet timsali bir devlet adamıdır.
Gerçekten merhum, her şeyden önce örnek bir insan,örnek bir Müslüman, örnek bir aile babası, örnek bir milliyetçi, örnek bir devlet adamıdır. Merhum Tevfik İleri Kültürümüzün, ahlakımızın ve medeniyetimizin din olduğuna inanıyor, İslam'ın hurafelerden uzak, doğru ve iyi anlaşılması ve anlatılması gerektiğine inanıyordu. Onun imam hatip okullarına, dini yüksek öğretim kurumlarına önem ve öncelik vermesi boşuna değildi. Genç Türkiye'nin camilerde dini doğru anlatan elemanlara ihtiyacı olduğu kadar, bu elemanları yetiştirecek din eğitimcilerine de ihtiyacı vardı. Çünkü, merhum yurdun neresine giderse gitsin millet bu ihtiyacı dile getiriyordu. Bu okullar işte bu ihtiyacı karşılayacaktı. Milletimiz bundan dolayı bu okullara dört elle sarıldı. Binlerce okul, yurt, pansiyon inşa etti. Bu sayede eğitim alanında benzeri görülmemiş bir “devlet-millet işbirliği” ortaya konmuş oldu.
“Seni rahmetle, minnetle, saygıyla anıyoruz. Nur içinde yat.”
Ahmet Tevfik İleri (d. 1912, Hemşin, Rize, Türkiye), (ö. 31 Aralık, 1961)
Babası Hafız Celal Efendi, annesi Fatma Hanım'dır. "İmamoğulları" ismi ile bilinen bir aileye mensuptur. Ailesi, doğumdan bir kaç yıl sonra İstanbul'a göçmüştü. İlk ve orta öğrenimini İstanbul'da Gelenbevi Ortaokulu'nda yaptıktan sonra 1933 yılında İTÜ Yüksek Mühendislik Okulu'nu bitirdi. Aynı yıl Vasfiye Hanım ile evlendi. Çiftin Cahide, Cahit, Ayşe adlarında üç çocukları oldu. Öğrenciliğinin son yılında Milli Türk Talebe Birliği başkanlığını yaptı. Tevfik İleri, öğrencilik yıllarından itibaren hareketli bir hayat sürmüştür. Mezuniyetten sonra 1933-1937 yılları arasında Erzurum'da karayolları mühendisliği, 1937- 1942 yıllarında Çanakkale'de, 1942- 1950 yılları arasında Samsun'da bayındırlık müdürlüğü yaptı. Samsun Karayolları 7. Bölge'nin ilk müdürüdür. 1950 seçimlerinde Demokrat Parti milletvekili olarak TBMM'ye girdi. IX.,X.,XI. Dönem Samsun Milletvekilliği yapan İleri, meclise girişinin hemen ardından bakan olmuş ve uzun süre bakanlık yapmıştır. Ulaştırma (1950'de çok kısa bir süre), Milli Eğitim(1950-1953 ve 1957), Devlet Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı (1957-1958) ve Bayındırlık Bakanlığı (1958-1960) görevlerinde bulunmuştur; 1953-1955 yılları arasında TBMM başkanvekilliği yapmıştır. Bakanlıkları döneminde gerçekleştirdiği icraatların bazıları şunlardır: Din derslerini ilkokul programlarına soktu; din derslerinin okutulup okutulmama kararını velilerin seçimine bıraktı; 1930 yılında kapatılan İmam Hatip Liseleri'nin yirmi yıl sonra yeniden açılmasına öncülük etti. İstanbul'da Yüksek İslam Enstitüsü kurdu. Köy Enstitüleri'ni yeniden düzenleyerek öğretmen okullarıyla birleştirdi. Atatürk ve Orta Doğu Teknik üniversitelerinin açılışını gerçekleştirdi. İlk Boğaz Köprüsü projesi onun zamanında ihale seviyesine kadar geldi, ancak 60 ihtilali nedeniyle proje 10 yıl sonra gerçekleşebildi. 27 Mayıs 1960 darbesinin ardından Yassıada mahkemelerinde idama mahkum edilmiş, cezası ömür boyu hapse çevrilmiştir. Yargılamanın ardından Kayseri bölge cezaevine yollanan İleri, hastalanması üzerine Ankara Hastanesine kaldırıldı ve 31 Aralık 1961 günü vefat etti. Öldüğünde "5 kuruşu yoktu." "Günlüğünde" şu not bulundu:
«Çocuklarıma bırakacağım en büyük servet, fakr-ü zaruret karşılığı da olsa, şeref ve namustur.”
Copyright © 2009 Erhan BAKİ